Veilig en gevarieerd eten bij allergieën, lactose-intolerantie en glutenintolerantie
De termen voedselallergie en voedselintolerantie worden vaak door elkaar gebruikt, maar het gaat om fundamenteel verschillende mechanismen. Bij een voedselallergie reageert het immuunsysteem op een eiwit in het voedsel (het allergeen). De reactie kan variëren van lichte huidklachten tot levensbedreigende anafylaxie. Bij een voedselintolerantie is het immuunsysteem niet betrokken: het lichaam slaagt er niet in bepaalde stoffen af te breken of te verwerken, met spijsverteringsklachten als gevolg. Intoleranties zijn onaangenaam maar zelden gevaarlijk.
De Europese wetgeving verplicht de vermelding van 14 grote allergenen op voedseletiketten. De meest voorkomende zijn:
Lactose-intolerantie is een van de meest voorkomende voedselintoleranties in België. Het enzym lactase, dat melksuiker (lactose) afbreekt, wordt onvoldoende aangemaakt. Dit veroorzaakt na het eten van melkproducten buikpijn, winderigheid, een opgeblazen gevoel en diarree. De intensiteit verschilt sterk per persoon: veel mensen kunnen kleine hoeveelheden lactose prima verdragen.
Een diëtist helpt u uitzoeken wat uw persoonlijke tolerantiegrens is, welke producten u kunt blijven eten (oude kaas, gefermenteerde melkproducten) en hoe u voldoende calcium en andere voedingsstoffen opneemt zonder melkproducten of met lactasevrije alternatieven.
Bij coeliakie veroorzaakt gluten een auto-immuunreactie die de darmvlokken beschadigt. De behandeling is een levenslang strikt glutenvrij dieet. Dat klinkt eenvoudig, maar is in de praktijk complex: gluten zitten in veel producten, ook als kruisbesmetting bij verwerking. Een diëtist legt uit hoe u etiketten leest, veilig eet buitenshuis en uw dieet voedingskundig volledig houdt.
Mensen met een niet-coeliakie-glutensensitiviteit hebben klachten bij gluteninname zonder de darmschade van coeliakie. De aanpak is vergelijkbaar maar soms minder strikt.
Noten- en pinda-allergieën zijn levenslang en vereisen strikte vermijding van het allergeen. Een diëtist begeleidt u bij het lezen van etiketten, het omgaan met verborgen allergenen in bereidde producten en het eten in restaurants. Voor kinderen met een notenallergie is begeleiding extra belangrijk om groei en voedingsbalans te bewaken.
Een diëtist opstelt een eliminatiedieet dat veilig is, alle voedingsstoffen dekt en zo min mogelijk beperkend is. Hij of zij begeleidt u bij het herintroduceren van voedingsmiddelen (indien van toepassing), geeft advies over supplementen bij tekorten (calcium, vitamine D, ijzer, vitamine B12) en legt uit hoe u veilig en gevarieerd kunt blijven eten. Zelfstandig elimineren zonder begeleiding leidt snel tot onnodige tekorten.
Coeliakie geeft geen recht op RIZIV-terugbetaling voor dieetconsultaties, maar veel mutualiteiten voorzien een tegemoetkoming via de aanvullende verzekering. Meer info op de pagina ziekenfonds en diëtist.
Op zoek naar een diëtist gespecialiseerd in allergieën of intoleranties? Vind een diëtist bij u in de buurt →