Wat is cholesterol?

Cholesterol is een vetachtige stof die het lichaam zelf aanmaakt en ook via voeding opneemt. Het is noodzakelijk voor de aanmaak van hormonen, vitamine D en gal. Problemen ontstaan wanneer de balans verstoord raakt. Bloedonderzoek meet twee soorten cholesterol: LDL (lage-densiteitslipoproteine, het zogenaamde "slechte" cholesterol) en HDL (hoge-densiteitslipoproteine, het "goede" cholesterol). Daarnaast zijn ook triglyceriden een belangrijke parameter.

Een hoog LDL-gehalte vergroot het risico op atheroomplaques in de slagaders
Een hoog HDL-gehalte beschermt de bloedvaten door overtollig cholesterol af te voeren
Verhoogde triglyceriden hangen samen met suikerrijke voeding, alcohol en overgewicht

De invloed van voeding op cholesterol

Voeding heeft een significante invloed op het LDL-cholesterol. Verzadigde vetten, die vooral voorkomen in rood vlees, volle zuivelproducten, kokosolie en bewerkte vleeswaren, verhogen het LDL. Transvetten in industrieel gebak en gefrituurde producten zijn nog schadelijker. Omgekeerd werken bepaalde voedingsmiddelen cholesterolverlagend:

Oplosbare vezels (haver, haverzemelen, appels, psyllium) binden cholesterol in de darm
Omega-3-vetzuren (vette vis, lijnzaad, walnoten) verlagen triglyceriden en zijn hart-beschermend
Plantaardige sterolen en stanolen in verrijkte margarines en bepaalde yoghurts remmen de cholesterolabsorptie
Meer groenten, fruit en peulvruchten verhogen de vezeldichtheid van het dieet

Wat doet een diëtist?

Een diëtist analyseert uw volledige voedingspatroon en identificeert de belangrijkste bronnen van verzadigde vetten en suikers. Vervolgens stelt hij of zij concrete, uitvoerbare aanpassingen voor: andere bereidingswijzen, betere productenkeuzes en een evenwichtiger macro-profiel. Bij ernstig verhoogde cholesterolwaarden of familiale hypercholerolesterolemia werkt de diëtist samen met uw arts of cardioloog.

Voedingsinterventie kan het LDL-cholesterol met 10 tot 20 procent verlagen bij consequente toepassing. Dat is soms voldoende om medicatie (statines) te vermijden of de dosis ervan te verlagen.

Mediterraan eetpatroon als referentie

Het mediterraan eetpatroon, rijk aan olijfolie, vis, groenten, peulvruchten en noten, is wetenschappelijk het best onderbouwd voor cardiovasculaire gezondheid. Een diëtist vertaalt dit naar uw concrete situatie, rekening houdend met uw smaakvoorkeuren, budget en kookniveau.

Terugbetaling en praktische stap

Hoge cholesterol op zich geeft geen recht op RIZIV-terugbetaling voor dieetconsultaties. De meeste ziekenfondsen voorzien echter een tegemoetkoming via de aanvullende verzekering. Neem contact op met uw mutualiteit voor de exacte bedragen. Meer info vindt u op de pagina over ziekenfonds en diëtist.